Detay Haberler
Ana Sayfa Ôľ║ Ata A├Âf Ôľ║ Hukukun Temel Kavramlar─▒ T├╝m ├ťniteler ├ľzet

Hukukun Temel Kavramlar─▒ T├╝m ├ťniteler ├ľzet

Hukukun Temel Kavramlar─▒ T├╝m ├ťniteler ├ľzet



UNITE 1=HUKUK KAVRAMIToplum i├žerisinde bireylerin ├ž─▒kar ├žat─▒┼čmalar─▒n─▒ uzla┼čt─▒rmak, birbirleriyle olan

ili┼čkilerini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ d├╝zenlemek ve b├Âylece toplum d├╝zenini sa─člamak ve

s├╝rd├╝rmek amac─▒yla getirilmi┼č kurallara, toplumsal davran─▒┼č kurallar─▒ (sosyal d├╝zen

kurallar─▒ ya da toplumsal hayat─▒ d├╝zenleyen kurallar) denir.

Toplumsal yasam─▒ d├╝zenleyen kurllar:d─▒n,ahlak,gorgu,├Ârf,adet ve hukuk karallalr─▒d─▒r.

Toplumsal davran─▒┼č kurallar─▒:B─▒rey─▒n ├ž─▒kar cat─▒smalar─▒n─▒ uzla┼čt─▒rmak b─▒rb─▒rler─▒yle

─▒l─▒sk─▒ler─▒n─▒ d├╝zenlemek,toplumsal duzen─▒ sa─člayan ve s├╝rd├╝ren kurallard─▒r.

SOSYAL HAYATI DUZENLEYEN KURALLAR

1: DIN KURALLARI=B─▒rey-tanr─▒ ─▒l─▒sk─▒s─▒n─▒ ve b─▒reyler aras─▒ ─▒l─▒sk─▒y─▒ d├╝zenler.

2: AHLAK KURALLARI=b─▒r toplumda de─čer yarg─▒lar─▒na gore yap─▒lmas─▒ veya

yap─▒mamas─▒ ─▒nsan dav. Il─▒sk─▒n kurallard─▒r.V─▒cdan─▒ ve y─▒llara dayanan tecr├╝belerle

meydana gelm─▒st─▒r.Bu kurallar ─▒k─▒l─▒ b─▒r ayr─▒ma tabii tutulmal─▒d─▒r.(subjekt─▒f ve objekt─▒f)

NOT=Hukukun ─▒deal─▒ adalet,ahlak─▒n ─▒deal─▒ ─▒y─▒l─▒kt─▒r.

3: G├ľRGU KURALLARI=Sosyal hayatta b─▒rey cevres─▒ndek─▒lere nas─▒l dav. Gerekt─▒g─▒n─▒

goster─▒r.

Yapt─▒r─▒m─▒ manev─▒d─▒r.

4: ├ľRF VE ADETLER=Toplumsal hayat─▒ ve ─▒nsan dav. D├╝zenler,toplumsal

al─▒┼čkanl─▒klardan do─čar,

Yapt─▒r─▒m gucu a─č─▒rd─▒r(toplumdan soyutlan─▒r,f─▒z─▒k─▒ m├╝dahale),y─▒llad─▒r tekrarlan─▒r ve

uyulmas─▒ zorunlu ortak dav.kurallar─▒d─▒r.2 unsuru vard─▒r madd─▒ veya surekl─▒l─▒k ve

manev─▒ unsur,yaz─▒s─▒zd─▒r.

NOT=Hemen hemen ├Ârf-adet=hukuk

5: HUKUK KURALLARI=K─▒s─▒ler─▒n b─▒rb─▒rler─▒yle ve toplumla ─▒l─▒sk─▒ler─▒n─▒ d├╝zenleyen

dav.yapt─▒r─▒m─▒na baglanm─▒s sosyal kurallard─▒r.

Cok yonlu b─▒r kavram,butun kurallar─▒ kapsar,yaz─▒l─▒d─▒r,yapt─▒r─▒m─▒

a─č─▒rd─▒r(ceza,hap─▒s,tazm─▒nat..),devlet destekl─▒d─▒r.

NOT=Butun kurallar─▒n ortak amac─▒=K─▒s─▒n─▒n dav.ve toplum duzen─▒ olu┼čturmak

HUKUK KURALLARI DIN KURALLARI

1:Kaynak:─▒nsan akl─▒ 1:kaynak:─▒lah─▒ em─▒rler

2:ah─▒ret ─▒s─▒n─▒ d├╝zenlemez 2:d├╝zenler

3:yapt─▒r─▒m madd─▒ 3:yapt─▒r─▒m manev─▒

NOT=Hukuk ve ahlak kurallar─▒ b─▒rb─▒rler─▒yle s─▒k─▒d─▒r.orneg─▒n;turk bor├žlar kanunu,turk

meden─▒ kanunu ve turk ceza kanunu.

HUKUKUN AMAÇALARI

*Toplumsal duzen─▒ ve bar─▒s─▒ sa─člar *adalet─▒ sa─člar

*hurr─▒yet─▒ sa─člar *toplumda es─▒tl─▒g─▒ sa─člar

pozitif hukuk=Yururluktek─▒ butun hukuk kurallar─▒d─▒r.(dogmat─▒k hukuk)

mevzu hukuk=sadece yaz─▒l─▒ kurallard─▒r.

UNITE 2=HUKUK KURALLARININ YORUMLANMASI

POZITIF HUKUKUN KAYNAKLARI

S├Âzl├╝k anlam─▒ ile, bir ┼čeyin ilk ├ž─▒kt─▒─č─▒ yeri belirten ÔÇśkaynakÔÇÖ deyiminin hukuk alan─▒nda

sosyolojik kaynak, organik kaynak, ┼čekl├« (bi├žimsel) kaynak ve bilgi kaynaklar─▒ gibi

├že┼čitleri s├Âz konusudur.

*Yasama faaliyetini y├╝r├╝ten T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisi, bu anlamda bir organik

kaynakt─▒r.

*Keza, t├╝z├╝kler bak─▒m─▒ndan yarat─▒c─▒ kaynak Bakanlar Kuruludur.

Yaz─▒l─▒ Kaynaklar=devletin yetkili mercii ve organlar─▒ taraf─▒ndan olu┼čturulup y├╝r├╝rl├╝─če

konulmu┼č olan hukuk├« metinlerdir. Yaz─▒l─▒ kaynaklar aras─▒nda hiyerar┼čik bir d├╝zen,

di─čer bir tabirle bir altl─▒k-├╝stl├╝k ili┼čkisi s├Âz konusudur.

Mevzuat: Anayasadan sonra s─▒ras─▒yla kanun (yasa), kanun g├╝c├╝nde olan di─čer

kaynaklar, t├╝z├╝kler ve y├Ânetmelikler yer al─▒r. Yetkili bir merci taraf─▒ndan konulmu┼č

olan ve y├╝r├╝rl├╝kte bulunan bu kaynaklar─▒n t├╝m├╝nU uygulama.

Anayasa devletin ┼čeklini, yap─▒s─▒n─▒ ve y├Ânetim bi├žimini, organlar─▒n─▒, bunlar─▒n g├Ârevlerini

ve birbirleriyle ili┼čkilerini, ki┼čilerin temel hak ve h├╝rriyetlerini d├╝zenleyen kanundur.

**Kendisini ba─člayan hi├žbir hukuk├« kay─▒t olmaks─▒z─▒n yeni bir anayasa yapan iktidara

ÔÇťasl├« kurucu iktidarÔÇŁ, anayasay─▒ ├Âng├Âr├╝len usul ├žer├ževesinde de─či┼čtiren iktidara ise ÔÇťt├óli

(t├╝rev) kurucu iktidarÔÇŁ denir.

**Anayasa h├╝k├╝mleri, yasama, y├╝r├╝tme ve yarg─▒ organlar─▒n─▒, idare makamlar─▒n─▒, di─čer

kurulu┼č ve ki┼čileri ba─člayan temel kurallard─▒r.

Kanun (yasa): ÔÇś┼čekl├« anlamdaÔÇÖ kanun terimi ise anayasa ile yetkili k─▒l─▒nm─▒┼č yasama

organ─▒n─▒n, yine anayasada ├Âng├Âr├╝len usule uygun olarak kanun (yasa) ad─▒ alt─▒nda kabul

edip y├╝r├╝rl├╝─če koydu─ču yaz─▒l─▒ metinleri belirtir. ├ľrne─čin T├╝rk Meden├« Kanunu, Kat

M├╝lkiyeti Kanunu gibi. Kanunlar─▒n genel, soyut, objektif ve s├╝rekli olmalar─▒ esast─▒r.

**T├╝rk hukukunda gerek madd├« (i├žerik bak─▒m─▒ndan) ve gerekse ┼čekl├« (ad─▒ kanun olan)

bak─▒mdan kanun yapma yetkisi TBMMÔÇÖye aittir.

**Anayasan─▒n 87. maddesi ile kanun koymak, de─či┼čtirmek ve kald─▒rmak yetkisi sadece

TBMMÔÇÖye verilmi┼č bir yetki ve g├Ârevdir.

**Kanunlar kural olarak Resmi Gazetede yay─▒mland─▒klar─▒ g├╝n y├╝r├╝rl├╝─če girerler.

Y├╝r├╝rl├╝k i├žin ileri bir tarih belirlenebilir. E─čer y├╝r├╝rl├╝k tarihi belirlenmemi┼čse, Resmi

Gazetede yay─▒m─▒n─▒ takiben 45 g├╝n sonra y├╝r├╝rl├╝─če girerler.

Uluslararas─▒ andla┼čmalar: Uluslararas─▒ andla┼čma devletler aras─▒nda bir hukuk├« ili┼čki

do─čurmak, mevcut bir ili┼čkiyi de─či┼čtirmek veya ortadan kald─▒rmak ├╝zere, kar┼č─▒l─▒kl─▒

irade beyanlar─▒n─▒n uyu┼čmas─▒yla yap─▒lan bir hukuk├« i┼člemdir.

**Uluslararas─▒ Andla┼čmalar─▒n Onaylanmas─▒: T├╝rkiye Cumhuriyeti ad─▒na yabanc─▒

devletlerle ve milletleraras─▒ kurulu┼člarla yap─▒lacak andla┼čmalar ve T├╝rk kanunlar─▒na

de─či┼čiklik getiren her t├╝rl├╝ andla┼čmalar TBMMÔÇÖnin bir kanunla uygun bulmas─▒ ile

ge├žerlilik kazan─▒r.

**Onaylanmas─▒na Gerek Olmayan Andla┼čmalar: Ekonomik, ticari veya teknik ili┼čkileri

d├╝zenleyen ve s├╝resi bir y─▒l─▒ a┼čmayan andla┼čmalar, Devlet Maliyesi bak─▒m─▒ndan bir

y├╝klenme getirmemek. Bu takdirde bu andla┼čmalar, yay─▒mlar─▒ndan ba┼člayarak iki ay

i├žinde T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisinin bilgisine sunulur.

**Usul├╝ne g├Âre y├╝r├╝rl├╝─če konulmu┼č milletleraras─▒ andla┼čmalar kanun h├╝km├╝ndedir.

Kanun h├╝km├╝nde kararnameler: Ola─čan├╝st├╝ h├ól ve s─▒k─▒y├Ânetim ilanlar─▒n─▒n kapsam─▒

i├žerisinde kalmak kayd─▒yla, Anayasan─▒n 15. maddesinde d├╝zenlenen durumlar hari├ž her

t├╝rl├╝ konu bu KHKÔÇÖlar ile d├╝zenlenebilirler. Bu kararnameler Resmi Gazetede

yay─▒mlan─▒r ve ayn─▒ g├╝n TBMMÔÇÖnin onay─▒na sunulurlar. TBMM kararnameyi kabul ya

da reddeder veya de─či┼čtirerek kabul edebilir. Bu kararnamelere kar┼č─▒ Anayasa

Mahkemesine ba┼čvurulamaz. Fakat TBMMÔÇÖnin onay─▒n─▒ m├╝teakip ba┼čvuru yap─▒labilir.

T├╝z├╝k (Nizamname): T├╝z├╝kler Cumhurba┼čkan─▒nca imzalan─▒r ve kanunlar gibi

yay─▒mlan─▒rlar. T├╝z├╝kler bir idari i┼člem (karar) niteli─čindedir. Konusu kanunlar─▒n

uygulanmas─▒n─▒ g├Âstermek ve emretti─či i┼čleri belirtmektir. Usul bak─▒m─▒ndan Dan─▒┼čtay

taraf─▒ndan incelenir.

Y├Ânetmelik: Y├Ânetmelikler de t├╝z├╝kler gibi bir idari i┼člemdir. Dolay─▒s─▒yla idari yarg─▒n─▒n

denetimine tabidirler. Hangi y├Ânetmeliklerin Resmi Gazetede yay─▒mlanaca─č─▒ kanunda

belirtilirÔÇŁ.

Yaz─▒l─▒ Olmayan Hukuk Kayna─č─▒: Hukukun yaz─▒l─▒ olmayan kayna─č─▒ ├Ârf ve ├ódet

hukukudur.Bir davran─▒┼č ┼čeklinin ├Ârf ve ├ódet olarak hukuk kayna─č─▒ kabul edilebilmesi

i├žin gerekli ┼čartlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir; s├╝reklilik, inan├ž (benimsenme), devlet

deste─či.

**Ceza hukukumzda kanunilik ilkesi ge├žerli oldu─čundan, ├Ârf ve ├ódet burada ge├žerli

de─čildir.

YARDIMCI HUKUK KAYNAKLARI

Yard─▒mc─▒ kaynaklar bilimsel i├žtihatlar (├Â─čreti, doktrin) ve yarg─▒sal i├žtihatlar olmak

├╝zere iki ┼čekilde kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒karlar. ─░├žtihat, var─▒lan sonucu (h├╝km├╝) ifade etmez. ─░├žtihat

ile kastedilen, maddî olaya (hukukî meseleye) uygulanacak hukuk

kural─▒n─▒n/kurallar─▒n─▒n yorumlanmas─▒ bi├žimidir.

Bilimsel ─░├žtihatlar: Alan uzmanlar─▒n─▒n, bilim adamlar─▒n─▒n ileri s├╝rd├╝kleri fikirler,

kanaatlerdir. ─░lm├« ─░├žtihatlar ya makaleler ya da sistematik eserler ┼čeklinde

yay─▒nlanmaktad─▒r. Bunlar─▒n hukuk├« bir ba─člay─▒c─▒l─▒─č─▒ s├Âz konusu de─čildir. H├ókimler bu

bilimsel g├Âr├╝┼člere uymak zorunda de─čildir. Ancak istiyorlarsa, kar─▒┼č─▒k bir hukuksal

sorunun ├ž├Âz├╝m├╝nde bilim adamlar─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerinden yararlanabilirler.

Yarg─▒sal ─░├žtihatlar: Mahkemelerin ve ├Âzellikle y├╝ksek dereceli mahkemelerin, bir

sorunun ├ž├Âz├╝m├╝nde vermi┼č olduklar─▒ kararlard─▒r. Bu kararlar benzeri sorunlar i├žin de

emsal (├Ârnek) te┼čkil ederler. Genelde kaza├« (yarg─▒sal) kararlar h├ókimleri ba─člay─▒c─▒

de─čilse de Yarg─▒tay, Dan─▒┼čtay ve Say─▒┼čtay ─░├žtihad─▒ Birle┼čtirme Kararlar─▒na ilgili b├╝t├╝n

mahkemeler uymak zorundad─▒r.

UNITE 3=HAK KAVRAMI

T├ťM├ťN├ť A┼×A─×IDAN ─░ND─░REB─░L─░RS─░N─░Z


Hukukun Temel Kavramlar─▒ T├╝m ├ťniteler ├ľzet

├ľnerilen Sayfalar

Ata A├Âf Lisans B├Âl├╝mleri

Sosyal Hizmet Bilimine Giri┼č T├╝m ├ťniteler Ders Notu

Sosyal Hizmet Bilimine Giri┼č T├╝m ├ťniteler Ders Notu SOSYAL H─░ZMETLER ├ťN─░TE 1 Sosyal hizmet;birey,grup ve …

Soru Sormak ─░stermisiniz ?

Powered by TR5 Online